Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը աշխարհահռչակ հայերի շիրիմները անխնամ են

Published On October 21, 2009 | By Gayane | արխիվ

 
Մոսկվան նույն արագ զարգացող քաղաքն է, և ի տարբերություն Պետերբուրգի, այստեղ դեռ ձյուն չկա, ու մեկ շաբաթ առաջ Երևանից ինձ հետ բերած արևը մինչ օրս վայելում եմ: Ու էդ մեծ ու մոսկովյան մասշտաբների հետ համեմատ ժլատ արևի տակ իրենց տեղը փորձում են գտնել նաև հայերը:

IMG_9158Մոսկվան հետաքրքիր հատկություն ունի` այն ստիպում է մոռանալ քո անցյալը, և այդ հատկությունը, չգիտես ինչու, տարածվում է հենց հայերի վրա: Արևի տակ իրենց տեղը գտնելուց հետո, մերոնք անմիջապես մոռանում են իրենց հայ լինելու մասին ու ավելին` սկսվում է նարցիսիզմը. իրենք ամենագեղեցիկն են, ամենաազնվականը, ամենախելացին ու ուժեղը: Մինչդեռ իրենց արաքներով նրանք հաճախ ապացուցում են ճիշտ հակառակը:

Իհարկե, կան նաև ազնիվները, երկու օր առաջ հանդիպում էի այդպիսի երկուսի հետ: Կինոմատոգրաֆիստներ էին և դժգոհում էին, որ հայկական նոր կառուցվող եկեղեցու մասին ֆիլմի նկարահանումը դադարեցրել են: ֆինասավորման դադարի պատճառը եկեղեցում մեկնաբանել են, թե մոմ վաճառելով չենք կարող վճարել այդ ֆիլմի համար:

Այնպես ստացվեց, որ հաջորդ օրը եկեղեցի այցելեցի , որտեղ տեսա նոր կառուցվող եկեղեցու մակետը: Այցիս նպատակը միայն մոմ վառելը չէր , ոչ էլ գնացել էի պարզելու, թե ինչու կինոմատոգրաֆիստներին նկարահանած ֆիլմի դիմաց խոստացած գումարը չեն տալիս:

Մոսկովահայության միֆերից է, թե հայկական եկեղեցու հարակից գերեզմանատանը տեղն արժե 30 հազարից մինչև 150 հազար դոլար: Որոշեցի ճշտել ինֆորմացիան տարածքը հետևող N հոպարից: Նա հերքեց էդ փաստը` ասելով, որ տեղ չկա արդեն ու արդեն վաղուց ինչ էլ կար` օրենքով գողերը գնել են: Լքված շիրիմների վրա վերահողարկավորություն կատարելու իրավունք ունեն միայն այն քաղաքացիները, ովքեր վարձակալության պայմանով ամբողջ կյանքի ընթացքում կպարտավորվեն խնամել այն:

IMG_9172Այդպիսի լքված շիրիմ է ասենք Համո Բեկնազարյանի հուշարձանը: Կենտրոնական մուտքի փայլուն ու պատեթիկ հուշարձանների ստվերի տակ քչերը կկարողանան նկատել Համո Բեկնազարյանի մոռացված ու արդեն խարխուլ շիրմաքարը, մանավանդ որ տերևների հաստ շերտի տակ չի ընթերցվում անգամ ազգանուն:
 
 
Ընդանրապես կոլորիտի առումով հայկական եկեղեցին շատ հետաքրքիր վայր է: Այդ մթնոլորը ստեղծում են ոչ միայն մեծանուն հայերի շիրիմները , որոնց կողքով անցնելիս հպարտություն ես ապրում, այլև հենց կենդանի, այսօրվա ապրող հայերը: Շատերի համար հայկական եկեղեցին հանդիպման վայր է: Ջահելները գալիս են Մայիս Կարապետյանի (գողական միջավայրում մեծ անուն ձեռք բերած, երիտասարդ հայ տղաների շարքերում պատիվ ու հարգանք վայելող օրենքով գող) շիրիմին կամ աղջիկ տեսնելու: Աղջիկներն իրենց հերթին ամբողջ շաբաթ պատրաստվում են եկեղեցի գալու օրվան, քանի որ շատերի համար դա մնում է այս հսկա քաղաքում հայ փեսացու գտնելու միակ հնարավորությունը:

Ամեն ինչ շատ հայեցի է, ինչ-որ առումով հասկանալի, բայց ուղղակի անընդունելի է, որ օրենքով գողի շիրիմն այդքան խնայմքով փայլեցնում են, իսկ հայ անվանի մտավորականներից գերեզմանաքարը չեն մաքրում նույնիսկ աղբից:

15 Responses to Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը աշխարհահռչակ հայերի շիրիմները անխնամ են

  1. Narek N. says:

    չէ, էդ առումով Պետերբուրգը փառք է… էստեղի հայկական գերեզմանը, որ երկու հայկական եկեղեցիներից մեկի բակում է, շատ խնամված է, չնայած ասում են մի քանի տարի առաջ ահավոր վիճակում է եղել: Հետո հայերը շաբաթօրակ բան են արել, կարգի են բերել: Մի ժամանկ էլ կար, երբ հայկական գերեզմանները հատուկ էին քանդում, կամ տապանաքարերի վրա սվաստիկաներ էին նկարում, բայց էդ արդեն հին պատմություններ են, հիմա էլ էդպիսի բան չկա: Փոխարենը քաղաքում ամենալավ հայկական լահմաջոն ու հայկական գարեջուրը էդ գերեզմանատան կողքի հայկական խանութ-սրճարանում են վաճառում, կեր-ըմպիր ու ապրիր, քանի չես հայտնվել խնամված գերեզմանատանը…

  2. Gohar says:

    Մի շնչով կարդացի, ապրես: Հետո էլ նեղվեցի, բայց կարճ տեւեց: Գայ ջան, դա մեզ բնորոշ գիծ է…չեմ զարմանա, եթե գողի գերեզմանի վրա պսպղուն քարեր էլ տարիների ընթացքում ավելանան, փոխարենը` արվեստի գործիչների գերեզմանատնից մի խունացած տերեւ էլ չպակասի:

  3. Lida says:

    Հետաքրքիր հոդված էր և խորհելու տեղիք տվող. որքան էլ ինքներս մեզ գովենք, ցավոք մենք ունենք նաև մեր մեծ , ինչը քողարկել չի ստացվում: Ձեր կողմից թվարկված արվեստի գործիչները մեր անցյալն են, իսկ եթե մենք անփույթ ենք մեր անցյալի հանդեպ և անտարբեր, մեր ապագան արդեն իսկ վտանգված է…

  4. Ruzan says:

    Shat ardikakan hodvac e, husanq-kunena hamapatasxan ardsaganq…

  5. Ervin says:

    Bravo Manukyan!!!!zgacvum e porcharu, hmut lragroxi gri4@!!!shat tpavorvac em ays hodvacov!!!kardaci mek shn4ov!!!shat azdecik er ev dipuk!!!!husanq ,vor hodvac@ anpayman kgtni ir hasceatiroj@!!!! PRODOLJAYTE V TOM JE DUXE !!!!

  6. tatev says:

    Narek n,,,,,,,,,,,,shat shat~~~~~~ lavn errrrrrrr……..AAAAAAAAAAAAAAAA~~~~~~~~~~ ker khmi qani ,,,,,,,,,,,shat shat ,,,,,,,,,,,,,,shat lav ev khndalu er,,,,apres,,,,,isk teman vat@ cher bayc heriq e eli ed patos@ ,,tesaq terevnerov cackvac Hamo Bek Nazaryani gerezman@ ,duq maqreiq,,,,,,kranaiq maqreiq,,,ev nor nkareiq,,
    Bolorn uzum en pokhel askharh@ ,bayc voch voq chi uzum sksel irenic………AAAAAAAAAAA……..erevi duq aydpisi baner cheq anoum,,,,,,,,,

  7. Լիլիթ says:

    Ցավոք սրտի հոդվածը վերաբերվում է ոչ միայն ռուսաստանաբնակ հայերին: Նույն երևույթին ականատես կլինեք նաև ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում, և այլն: Իսկ ավելի ցավոտ հարց է թե ինչ արագությամբ ենք հայերս ձուլվում օտարներին:
    Օրինակ, մի քանի տար առաջ սովորում էի Սիեթլի համալսաևաններից մեկում: Քանի որ հայ եմ, ինչպես և բոլոր հայերը, ձգտեցի ծանոթանալ հայերի հետ: Ինձ հրավիրեցին վարձակալած հայկական եկեղեցի, և ես սիրով գնացի: Պատկերացրեք իմ զարմանքը երբ եկեղեցու արարողությունից հետո ականատես եղա: Մի փոքր դահլիճում խումբ-խումբ հայեր են հավաքված, խոսում են անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, բայց ցավոք հայերեն չլսեց ականջներս: Մոտեցա մոտ 3 +- տարի առաջ եկած մի ընտանիքի, հայրը մեծ պարծանքով ծանոթացրեց իր ընտանիքի բոլոր անդամներին և ավելի պարծանքով առանձնացրեց փոքր աղջկան, որ այդքան շուտ սովորել է անգլերեն սլենգը-ժառգոնը, և բացարձակ չգիտի հայերեն: … Չհասկացա ինչի վրա էր պարծենում? Փաստորեն, արդեն 3 տարի լինելով ԱՄՆ-ում կարելի է մոռանալ արմատներդ, 3000 տարի պատմության վրա խաչ քաշել և դառնալ ամերիկացի? Չնայած, երեևի ավելի լավ է նման հայեր բացարձակ չլինեն:((

  8. Manu says:

    Gay, jan, inchpes Japonchiki mahy cujc tvec, ed cajrahexutyunnery voch miajn menq unenq. shat lavn er njytd:)

  9. Gayane says:

    Tatevin

    I tarberutyun shateri esim aracnery i zujc chem dnum, iskmakrecink ed ory voch miajn nra shirimy

  10. Gayane says:

    Tatevin

    ete makrei nor nkarei tarberutyunny aknhayt cher lini isk haytararutyunnery klinein anhimn

  11. Araik says:

    Ինչ անմխիթար են Մոսկվայում ապրող հայուհիները…

  12. Arman says:

    petq a axjikner@ pesacu gtnelu masin shut mtacein nor gnayin Rusastan)

  13. Vahe Avanesyan says:

    Goxakanneri shirimnery shat lav en xnamvum. Misht maqur en u kan tarm caxikner. Inchu? Vorovhetev amen aravot ashxatoxnery maqrum en, kargi berum, tarmacnum. Inqs akanates em exel u harcrel, te inchu eq henc ais gerezmannery aidpes xnamum. “Mez dra hamar vcharum en, da mer gorcn e”,- parz, haskanali patasxan.

    Ov petq e vchari Tariverdievi, Beknazariani, Vardan Petrosyani shirimnery maqrelu hmamar? Parz e, voch voq. Mek-mek ekexecu spasavornern en maqrum, mek-mek Gaiushi pes bari mardik, mek-mek usanoxnern en shabatoriak anum. Baic aid shirimnery himnakanum maqur en. Amsva mej arnvazn mek angam linum em, tesnum em. Mexadrely anushadrutian mej shat chapazancvac klini. Parzapes goxakanneri shirimneri xnamqn e shat achq cakum, baic de nranc ynkernerin chenq karox mexadrel, te inchi eq edqan tasibov.

    Gay jan, mius chapazancutiunn el en e, vor kinematografist es anvanum ain erkusin (erevi matos exbairnern en, che?). Izur el Srbazanic ches harcrel, te inchu chen vcharum dranc. Vorqan ies gitem, nranq xndrel ein, vor tuil tan irenc film nkarel ekexecu karucman masin, isk gorcy skseluc heto sksel ein tiv krakel. Momi biznesi oborotneri masin lav texiak chem, baic nranc uzac gumary vcharelu hamar petq er mi qani tasniak hazar mom vacharel:)

  14. Gayka says:

    Vahe jan , erevi irok chapazancrelem kinomatogrfist nvanelov..kani vor irenk edpes nerkajacan) esel mardkanc havatumem u chshteci ajd informacian, manavand vor enkan ei uzum hvatal vor henc aydpes e)..im sxalne)) chnayac irenc nvirac girky hor masin bavakn tpavoriher..her Mkrvhyani het grkaxarnvac ..ban..)

  15. Ժորա says:

    Վողջույն Գայ Ջան: Ես բնավ կասկած չունեի որ քո մեջ թաքնված էր մեծ հայրենասերի, “փոքր” հրաբուխ: Քեզ փնտրում էի, սակայն այսօր պատահական գտա և հրապուրանք ապրեցի:
    Կապի մեջ եղիր, փոքրիկս:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>