Հինգ օր մնացինք Ջավախքում: Լրագրողներ հաճախ են գալիս, բայց այսքան երկար գրեթե ոչ ոք չի մնում: Ամբողջ Ախալքալաքն ու հարակից մի քանի գյուղերը մեզ շատ լավ էին ճանաչում: Ամբողջ օրը կամ նկարահանման էինք կամ հարցազրույցների: Վերջին օրը հրավիրված էինք հարսանիք: Գնացինք վարսավիրանոց, չէ սալոն, ինչպես վարսահարդարը ներկայացրեց իր սրահը: [...]
Տասնամյակներ առաջ Ջավախքը համարվում էր Կարմիր տարածք, դա նշանակում է, որ այնտեղ ոչ գողություն է եղել, ոչ էլ գող-ավազակներ են ապրել: Ջավախքում փոխվել է ամեն ինչ: Ընդամենը չորս տարի առաջ էի եղել այնտեղ եւ Ախալքալաքն ինձ վրա թողել էր աշխույժ երիտասարդներով, ջիփերով շրջող մարդկանց քաղաք: Չորս տարի անց ես հազիվ ճանաչեցի Ջավախքը: Հիմա նույնիսկ շատ հայտնի ավազակներ կան ու որքան էլ տխուր է, բայց փաստ է, հայտնի ավազակներից մեկը տասներեք տարեկան Սերոժիկն է: [...]
Ջավախքի սահմանապահների անընդմեջ հարցերից ու մեր դիվանագիտական պատասխաններից հետո մեզ հաջողվեց մտնել Ջավախք: Մեզ տեղավորեցին մի հյուրանոցում, որը տեսնելու հենց առաջին պահին ասեցի. Էս առեղծվածային հյուրանոց ա, ստեղ մի բան լինելու ա: [...]
Դեռ չէինք հասել Ջավախք, արդեն գիտեինք` ինչ էլ նկարենք, ում հետ էլ խոսենք, վրացական իշխանությունների գաղտնի գործակալները մեզ հետեւելու են: Սահմանի վրա երկար-բարակ բացատրեցինք, թե ով ենք, Բանաձեւն ինչ է, ուր եք գնում ու ինչ ենք նկարելու: Մանրամասն ուսումնասիրեցին մեր փաստաթղթերը: [...]
Իմ կյանքում ամենաարտասովոր, ուրախ, ցուրտ ու տարօրինակ նկարահանումներն են: Ջավախք մեկնել, իսկապես, չէի ուզում: Լրագրողի մոտ լինում են թեմաներ, որ չի ուզում լուսաբանել, անդրադառնալ: Ի վերջո գնացի այդ քայլին ու սկսվեցին ջավախքի արկածների շարքը: Մեքենայով արդեն հասել ենք Գյումրի, երբ պետավտոտեսուչը կանգնացրեց … [...]
Վերջերս մի ռեպորտաժ էի պատրաստում <<Հայլուր>>-ի համար: Սյուժեն ձկնորսների մասին էր` Թբիլիսիի ձկնորսների և Պեպոյի ու Գիքորի ժամանակներից մինչև մեր օրերը թբիլիսյան ձկնորսության մեթոդների փոփոխության կամ անփոփոխության մասին: Նախ սյուժեիս գլխավոր հերոսին տեղափոխեցի այն վայրից, որտեղ միշտ ձուկ էր որսում: [...]
Դա Վարդատոնն է, բայց ոչ մի տրամաբանական կամ անտրամաբանական կապ չունի Վարդավառի հետ, սա բոլորովին այլ տոն է: Վարդատոնը Սայաթ-Նովայի հիշատակի օրն է և յուրաքանչյուր վրաստանցի և հատկապես թիֆլիսեցի այս տոնին վերաբերում է մեծագույն հարգանքով: [...]
Անցած ամիս ավարտվեց վրացական Թաքնված տաղանդ նախագիծը, որին մասնակցում էր նաև շնորհալի հայուհի Աննա Խանչալյանը: Արդեն շատերդ գիտեք, թե ինչպես էր երգում Աննան, ինտերնետով հնարավորություն եք ունեցել լսել նրա կատարումները և Աննան, ոչ միայն Վրաստանում ու Հայաստանում, այլ ամբողջ աշխարհում ձեռք է բերել բազմաթիվ երկրպագուներ: [...]
Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում պատրաստած բոլոր սյուժեներս Վրաստանի անձրևների ու չդադարող ջրհեղեղների մասին են` չհաշված ցեղասպանության տարելիցին նվիրված սյուժեն` Թբիլիսիից, որը, ճիշտ է, անձրևների մասին չէր, բայց ամենաանմիջական պատճառահետևանքային կապն ուներ իմ սյուժեի ու հատկապես նկարահանման հետ: Ծնվել ու մեծացել եմ Թբիլիսիում, բայց երբեք այդպիսի անձրև Վրաստանում չէի տեսել. [...]
Եթե վերջերս գործի բերումով գնացել եք մեր քաղաքի որեւէ անձնագրային բաժին, ապա հաստատ, կհասկանաք, թե ինչի մասին եմ խոսում: Հերթ է ամեն տեղ: Բոլորն ուզում են ստանալ ՀՀ անձնագիր: Այդ հերթում կանգնածներն ունեն անձնագիր, բայց ոչ հայկական: Նրանց մեծ մասը մեր հարեւան, եղբայրական Վրաստանի քաղաքացիներ են: [...]
Աննա Խանչալյանն արդարացրեց բոլորիս սպասումներն ու հույսերը: Վրացական Թաքնված տաղանդի հայ մասնկիցը, որ արդեն հաղթահարել էր առաջին կիսաեզրափակչի խոչընդոտը, հաղթահարեց նաև երկրորդ կիսաեզրափակիչը, մնում է սպասել, թե որքան մեծահոգի կգտնվի հեռուստադիտողն ու որքան ձայն կտա Աննա Խանչալյանին: [...]
Ելույթներից առաջ Աննան մի փոքր հուզվում է, սկզբում բոլորին թվում էր, թե փոքրիկ հայուհին վստահ չէ իր ուժերի վրա, սակայն նրա առաջին ելույթից հետո բոլորի համար պարզ դարձավ, որ նման շնորհալի աղջիկը չէր կարող դրա համար հուզվել: Աննային հուզող միակ հանգամանքն ընտանեկան խնդիրներն են: Իր առաջին ելույթի ժամանակ Աննան դահլիճում ոչ մի ծանոթ երկրպագու չուներ, [...]
Վրաստանի օրենսդիր մարմնում հայկական համայնքի ներկայացուցիչները` հայ պատգամավորները, իհարկե ոչ բոլորը, չեն տիրապետում վրացերենին: Արդյոք սա չարիք չէ՞ վիրահայության համար: Մենք հանգիստ ենք այնքանով, որ խորհրդարանում ունենք մեր շահերը պաշտպանող դեմքեր, մինչդեռ նրանք կարող են ամբողջ նիստից ընդամենը մի քանի բառ հասկանալ, [...]
Վրացի պատմիչ Լեոնտի Մռովելին իր Քարթլիի կյանքը կամ Քարթլիի թագավորների կյանքը պատմական գրքում առանձին մի գլխում հիշատակել է Թարգամոսի մասին, որի ութ որդիների անունների շարքում նշում է նաև Հայոս ու Քարթլոս եղբայրներին: Քարթվելի վրացերեն նշանակում է վրացի, Քարթլոսը վրացի եղբայրն է, Հայոսն էլ, դե պարզ է: Բլոգի ընթերցողներից մեկի խնդրանքով, որքան հնարավոր է հակիրճ ներկայացնեմ այն հատվածները, որոնք առավել հետաքրքիր են: [...]
Եվ ահա այդ երեք փուլով անցկացվող մրցույթում մեր` հայկական դպրոցների տնօրենների թեկնածուների նույնիսկ տասը տոկոսը բավարար քանակությամբ միավորներ չհավաքեց, էլ չեմ ասում բարձր գնահատականների մասին: Վերլուծությունը ցույց տվեց, որ նրանց համար առանձնահատուկ բարդություն էր ներկայացնում վրացերենով թեստի հանձնումը: [...]
Հայալեզու մի նամակ, որի հեղինակին չեմ կարող բացահայտել, վրացերեն թարգմանվելու նպատակով վերջերս հայտնվել էր Թբիլիսիի նոտարական գրասենյակներից մեկում: Նամակը մի քանի օր առաջ պատահաբար հայտնվեց իմ ձեռքում: Այն ուղղված էր Վրաստանի կառավարությանն ու պատրիարքարանին, ուր նշվում էր, որ [...]
- Ուգլավոյ մագազինում կալբասի օչերեդա:
Հասկանալի է, բայց հայերեն չէ: Սա թիֆլիսահայերի լեզուն բնորոշող հանրահայտ նախադասությունն է: Շատ հաճախ, երբ Հայաստանում մաքուր հայերենով խոսող թիֆլիսահայ են տեսնում, կատակելով ասում են. դուն ի՞նչ թիֆլիսեցի ես, տո…: Իսկապես քչերն են մաքուր հայերենով խոսում, [...]
Մի քանի օր առաջ հայկական հեռուստատեսություններից մեկի լրագրողները Վախթանգ Կիկաբիձեի հյուրն են եղել: Շատ էի ուզում տեսնել այդ հաղորդումը, բայց այդպես էլ չստացվեց: Բոլորը հարցնում էին. տեսա՞ր որ Կիկաբիձեի տուն էին գնացել, ձեր քիթը ցույց էր տվել:
Քիթը, իհարկե, մերը չէր, Ֆրունզիկ Մկրտչյանինն էր: [...]
Վերջին մեկնաբանությունները