Հա՞յ, Իսկ դա ի՞նչ է

Published On June 4, 2011 | By Գեղամ Մուղնեցյան [ԱՄՆ] | արխիվ

Այս հարցը ես մի քանի անգամ եմ լսել: Փոքր ժամանակվանից հիշում եմ տարբեր հաղորդումներ,  որի ընթացքում Ցեղասպանությունից հետո աշխարհի տարբեր ծայրերում հաստատված հայերը պատմում էին,  թե ինչպես իրենց նոր բնակավայրերում մարդիկ գաղափար չեն ունեցել հայերի ու նրանց երկիր Հայաստանի մասին: Ինձ չէր թվում, որ ես էլ երբևէ կարող էի բախվել այդ հարցի հետ այն էլ Կալիֆորնիայում, որտեղ հայերն արդեն վաղուց է, որ ապրում են: Եվ այս հարցը տալիս են մարդիկ, ովքեր ուսանողներ ու դասախոսներ են այն քոլեջում, որտեղ ես սովորում եմ: Հետաքրքիր մի փաստ. Քոլեջի բնական գիտությունների մասնաշենքը կրում է Արմեն Սարաֆյանի անունը,  ով 1965-1976 թվականներին եղել է քոլեջի ռեկտորը:

Ի՞նչ պատասխանել այս մարդկանց: Մեր հազարամյա պատմությո՞ւնը,  մեր երկիրը՞,  թե՞ մեր մշակույթն ու խոհանոցը: Ամերիկյան Հին Աշխարհի պատմության դասագրքերում Հայաստան չկա,  Հայաստան չկար նաև Արվեստի պատմության դասագրքումս:  Հայկական ռեստորաններում ու տարբեր տեսակի ճաշարաններում <<հայկական>> անունի տակ հրամցնում են այն, ինչ նույն արաբներն ու պարսիկները տալիս են իրենց ռեստորաններում որպես <<պարսկական>> կամ <<արաբական>> խոհանոցի ուտեստ:

Ճիշտ է Գլենդեյլում 80.000 հայ է բնակվում,  Հոլլիվուդում կա  Little Armenia-ն, իսկ Բըրբանքում սփյուռքի ամենամեծ Հայ Առաքելական եկեղեցին է, բայց արի ու տես,  որ այս շրջանից մի քիչ այն կողմ մարդիկ անտեղյակ են մեզնից: Որոշ ամերիկյան շրջանակների ականջին հասնում է հայի անունը  System of a Down-ի տղաների, Վիլյամ Սարոյանի գրածների ու Քիմ Քարդաշյանի բարեմասնությունների շնորհիվ…

2011 թվականն է հիմա. iPad-ով մարդիկ բիզնես են կառավարում ու, եթե այսօր Հայաստանը դեռևս առեղծված է, ապա դա միայն մեր մեղքն է:

Ես հավատում եմ, որ մի օր հայ ժողովուրդն աշխարհի կողմից կստանա այն հարգանքը, որին նա արժանի է համաշխարհային առաջընթացում իր զավակների ունեցած ավանդի ու հազարամյակների ընթացքում իր ինքնությունը պահպանելու համար, բայց ներկա պահին թերևս պետք է գտնել պարզ ու հասկանալի պատասխան ինձ ուղղված հարցին:

Հայը ե՛ս եմ, ահա այն ամենակարճ պատասխանը, որը կարող եմ տալ…

32 Responses to Հա՞յ, Իսկ դա ի՞նչ է

  1. AVA says:

    Առաջին բանը,որին ես ուշադրություն դարձրեցի Ձեր գրառման մեջ, սխալ քարտեզն է: Շատ ենք խոսում ազատագրված տարածքների, արցախյան պատերազմի,արցախյան հարցի կարգավորման մասին, բայց շարունակում ենք սխալ քարտեզներ դնել: Ահա ճիշտ քարտեզի հղում:
    http://freebooks.do.am/MAPS/HHyevLernayinArcax_2.jpg

  2. Vahagn says:

    Eee ete em jamanakva haytni mardkancov Hayastan@ chgiten inch e, hima kimanan????????
    Vrastann aveli haytni e qan Hayastan@

  3. Nar. says:

    Es el Hyastanum chem aprum ev erb inz harcnum en te vortexic em? lselun pes Armenia bare misht ardzaganqum en aaa Ruminia:)))Uxxeluc heto sksum en harcnel te vortex e Hayastane? Enpes vor shaaaat shatere chgiten, gaxapar chunen Hayastani masin:(((

  4. Anna Xachatryan says:

    Bayc inhch cavali past e…. vonc karox e amboxj ashxarh@ chimana te qristoneutyun@ arajin angam vortex en @ndunel, te draxt@ Adami u Evayi jamanak vortex e exel, te Noy@ ir tapanov vortex e ijel…(u senc eli shaaaaaat karam tvarkem)??????? uxxaki zarmanali e…….

  5. Գեղամ Մուղնեցյան says:

    Հարգելի Աննա, քո հարցին պատասխանեմ հետևյալ ձևով. Աշխարհի կարծիքով քրիստոնեությունն առաջինը Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցին է ճանաչել որպես կաձսրության պետական կրոն, Ադամի ու Եվաի դրախտը գտնվել է Տիգրիսի ու Եփրատի ափին այսինքն այսօրվա Իրաքում և Նոյի Արարատն էլ Թուրքիայի տարածքում է: Ահա թե ինչ կարծիքի է աշխարհը, զարմանալու բան չկա:

  6. Լիլիթ says:

    իսկ ես չեմ գտնում, որ ամերիկացիների իմանալ-չիմանալով կարելի է հետևություն անել, եզրակացնել, որ հայերի մասին ուրիշ ազգերը չգիտեն: Վերջերս մի հոդված եմ կարդացել, որտեղ վիճակագրական տվյալներ էին ներկայացված. պարզվում է ամերիկացիների 70 տոկոսը չգիտի, որ արևը աստղ է: Դե հիմա արի ու վատ զգա, որ այդ նույն ազգը չգիտի, թե հայը ով է:
    Էնպես որ, մենք մտածելու բան չունենք:

  7. rafayel says:

    Մենք,եթե ուզում ենք ճանաչելի դառնալ աշխարհում,պետք է նախ և առաջ ԳՈՐԾՈՆ դառնանք,իսկ դրա համար հզորանալ է պետք`հզորանալու համար մարդկային ռեսուրս`նաև,իսկ ինչ ենք մենք անում,առավոտից իրիկուն գովերգում ու ֆետրշացնում ենք սփյուռքը,իբր սփյուռքն է մեզ պահում և սփյուռքով մեզ պետք է ճանաչեն,և շատերը համալրելով սփյուռքի շարքերը կարծում են թե մեծ հայրենասիրական քայլ կատարեցին,է` դե թող ճանաչեն,ամենամեծ սփյուռք ունենք հենց ԱՄՆ-ում չէ .կամ փոխանակ մրցունակ ապրանք արտադրենք նորից հույսներս դրել ենք սփյուռքի վրա,որ նրանք չեղած հայրենասիրությունից դրդված կգնեն մերը`թեկուզ անորակ,չէ սիրելիներս այդպես չի լինում,ոչ ոք հանուն հայրենիքի իր հարազատին անորակ սննդով չի կերակրի:
    Մեր միակ տարբերակը` և’աշխհարին ճանաչելի լինելու,և’ մեր հետագա գոյությունը պահպանելու,այստեղ հավաքվելու, մեկս մյուսով ուժեղանալն է:
    Այդպես չի լինում, աշխարհով մեկ ցրիվ գալով մեզ երբեք ճանաչելի չենք դարձնի:

  8. Nar. says:

    Rafayel tuyl tveq chhamadzaynel dzer karciqi het.

  9. Nar. says:

    zut jamanaki patjarov erkar chem grum, heto kmanramasnem.

  10. Կարինե says:

    Հարգելիներս, եթե մեզ չեն ճանաչում,ապա դա միայն մեր մեղքն է: Ինքներս մեզ հարցնենք,թե արդյոք կարող ենք օտար մեկին կարճ ու բովանդակալից պատմել հայերի ու Հայաստանի մասին այն ամենը, ինչ արժանի է հիշատակման՝ մեզ ճանաչելի դարձնելու համար: Քանի հոգի կարող է և պատրաստ է դա անել:Մենք բոլորս միայն փնովելուց ենք շատ լավ, իսկ միասնական լծվել մի լուրջ գործի՝ այս դեպքում համատեղ ուժերով ճանաչելի դարձնել ինքներս մեզ, չենք կարող:

  11. rafayel says:

    Nar.Օրինակ,վերցնենք մի Պակիստանցու, ես չեմ հիշում,որ ինչ որ Պակիստանցու հետ շփված լինեմ,բայց բոլորս էլ լսել ենք չէ նրանց մասին,հիմա կարևոր չի ինչի շնորհիվ`միջուկային զենքի, ահաբեկչության,թե այլն բարեմասնությունների:Մեզ հայերիս 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դորի սկզբներին ավելի շատ գիտեին աշխհարում քան թե հիմա,և դա այն պայմաններում ,երբ` հիմիկվա հասկացողությամբ սփյուռք չունեինք,ոչ քանակով,և ոչ էլ որակով-պատճառը մեկն է,մեզ այն ժամանակ աշխհարը ընդունում էր որպես գործոն,աշխհարը նոր էր հայտնաբերել Հին Հույների և Հռրմեացիների ժամանակակից մի ժողովուրդ իր հին ձեռագրերով,հուշարձաններով ու պատմությամբ,որը դուրս էր եկել մահ ու կենաց պայքարի Թուրքական կայսրության դեմ,այն ժամանակվա թերթերը համարյա ամեն օր նյութեր էին տպում հայերի և Հայաստանի մասին:

  12. Nar. says:

    Uremn ayspes, hargeli Rafayel, arajine anradarnam spyurqi “chexac” hayrenasirutyane. Es spyurqahay chem, Yerevanic em, bayc aprum em drsum, ev tuyl tveq nkatel vor spyurqahayere, angam Hayastan erbeve chaycelac spyurqahayere shat aveli hayrenaser en, qan Hayastanum aprox cankacac qaxaqaci. Ekeq hishenq mi urish ban, amen tari kazmakerpvox dramahavaqnere inchi hashvin en goyanum??? spyurqi “chexac” hayrenasirutyan hashvin chi?.Isk ete aseq vor xosqe veraberum er anorak apranqin miayn, apa knereq isk inchu piti apranqe lini anorak nax ev araj? Isk ete vorakov e, inchu che spyurqahayere kgnen ete imanan vor dranov ognum en Hayastanin.

  13. Nar. says:

    hamadzayn em Rafayel, bayc menq complexnerov azg enq, hisheq te inch vat einq zgum azgovi erb parsiknere ekan mer mot tonelu irenc nor tarin. Tertere grum ein, bolore dra masin ein xosum vor ekel en, lcvel en, karces tarapum einq u spasum te erb en gnalu, bayc inchu??? tox gan, tox tesnen, tox gnan patmen, hajord tari aveli shat kgan, bayc menq hyur endunelu kultura chunenq, menq mez nerkayacnelu kultura chunenq, mtacum enq vonc talanenq, vonc xabenq turistin, spyurqahayin, mez chjanachoxin, aranc mtacelu vor karciq en kazmelu dranov mer masin, mer azgi masin u voch lav karciq.

  14. Գեղամ Մուղնեցյան says:

    Այո շատ ճիշտ է նկատված ԳՈՐԾՈՆ դառնալու անհրաժեշտությունը: Թերևս մի տաս տարի առաջ արտասահմանցիները հիշում էին Սպիտակի երկրաշարժը կամ Ղարաբաղի պատերազմը, բայց այսօրվա համաշխարհային երիտասարդությունը որն իր նորությունը ստանում է ինտերնետից չգիտի այդ դեպքերի մասին ու միայն հետաքրքրված է այն ամենով ինչ կատարվում է հենց այս պահին: Քանի որ մենք կարելի է ասել ոչ այնքան ակտիվ ենք ներկա պահին դրա համար էլ աննկատ անցնում ենք աշխարհի աչքի տակից:

  15. rafayel says:

    Nar.Ձեր կարծիքով,եթե մենք ունենայինք տաս միլիոն բնակչություն Հայաստանում,և ոչ թե ցրիվ եկած աշխհարով մեկ,մեր ճանաչելիությունը ավելի քի?չ կլիներ,ոչ,հաստատ ոչ,մեզ հետ հաշվի կնստեին աշխհարի հզորները դա էլ կբերեր ճանաչման ավելացման:
    Հա իմիջալյոց ձեր լատինատառ գրելն էլ ա բերում ճանաչման պակասի…

  16. Mariam says:

    aranc meknabanelu kasem vor miangamayn hamadzaynem Nar.i het

  17. Nar. says:

    Ռաֆայել լատնատառը փոխելը շատ ավեի հեշտ է քան ճանաչման հասնելը, եթեներով եթե խոսենք ապա շատ հեռուն կարող ենք գնալ, բայց մենք ունենք այն ինչ ունենք ու հավատացեք եթե տաս միլիոն հայերն էլ ապրեյին Հայաստանում ամեն ինչ ավելի լավ չէր լինի ճանաչման առումով քան այսօր է: Ի՞նչով պիտի ճանաչեն մեզ եթե տարրական պայմաններ չենք ստեղծում զբոսաշրջիկի համար, օրինակներ շատ կարող եմ բերել, սկսած առաջինը հենց լեզվի խնդրից: Հայաստանում ապրողների քանի՞ տոկոսը կարող է անգլերեն խոսել ու օտարին պատմել իր հարուստ պատմությունն ու ներկայացնել մշակույթը: Մենք մեզանից պիտի սկսենք, խնդիրը Հայաստանում է, ոչ թե դրսւմ, ոչ թե սփյուռքում: Գործոն դառնանք, շատ լավ, բայց քայլ պիտի կատարել, միայն խոսելով ոչինչ չի փոխվի:

  18. Angel says:

    Nar jan hamadzayn em qez het,,bazmativ popoxutyunner piti katarven,vorpisi Hayastan anun@ inch vor ban asi ashxarhi tarber hatvatsnerum aprogh mardkanc!

  19. rafayel says:

    Nar.ին-Գիտեք ինչ կա,կոնկրետ ինձ համար ճանաչել-չճանաչելը երրորդ չորորդական հարց է,կարևորը երկիրը լիքը լինի,մարդիկ երջանիկ լինեն,վաղվա օրը կանխատեսելի լինի:Դուք պատկերացնում եք,որ Հայաստանում Երևանից բացի մի հինգ վեց 200-500 հազարանոց քաղաքներ լինեին,մարդկանցով լեցուն գյուղեր ,որոնց հողերի ամեն մի թիզը խնամքով մշակած լիներ,այ այդ դեպքում մեզ ուզաց չուզաց կճանաչեին,թե չէ մի փոքր դժվարություն`և ով ոնց կարող է ճողոպրում է երկրից,թե որ վիճակը լավանա հետ կգանք,բա գիտեք հայրենիքը ին“`չքան ենք սիրում,բայց դե դժվարա գիտեք…վկան 88-ի երկրաշարժը,երկրաշարժին հաջորդող մի քանի տարում երկիրը լքեց 1 000 000-ից ավել մարդ,դրանից հետո պատերազմ էր`բառիս բուն իմաստով փախավ ևս 500-700 հազար մարդ:Համեմատության համար` Ճապոնիայի երկրաշարժին հաջորդեց աշխհարի ճապոնացիների ներհոսքը իրենց երկիր ու հիմնականում ռադիացիայով վարաքված շրջաններ, դրա համար էլ ունենք այն ինչ ունենք`արդեն հազար տարի է Հայաստանի բնակչությունը 3 000 000-ը չի գերազանցում ու հիմնական պատճառը հայրենիքը հեռվից սիրելու մեր մոլուցքն է:

  20. ARUS says:

    Es evs baxvel em heghinaki xndri het, bayc im depqum evropayum mez chanachecin Andre Aghasii hay linelov, tev nranc hamar zarmanali er da.
    Amen depqum shat janqer en anhrajesht mer anuny barcr hnchecnelu hamar ashxarhov mek. Urakhali e gone ayn, vor verjers hay marzikneri shnorhiv aveli hajakh e sksvum holovvel hayi ev Hayastani anuny. Shnorhakalutyun nranc!!!!!!!!!!!!!
    MENQ QICH ENQ , SAKAYN MEZ HAY EN ASUM.

  21. Nar says:

    Ձեր գրածը կատարյալ է ուղղակի,երկիրը լիքը, վաղվա օրը կանխատեսելի, գյուղերն ու քաղաքները լեցուն մարդկանցով, մշակված ու խնամված հողեր ու էլի լավ լավ երազանքնր: Գոնե դուք հավատում ե՞ք ձեր գրածներին: Հարգելի Ռաֆայել թող չստացվի որ Ձեր գրածին դեմ եմ ու կոնկրետ Ձեր համար եմ գրում, բայց ի՞նչի մասին է խոսքը երբ մեր երկրի ոչ աշխարհագրական դիրքը, ոչ եղանակային պայմանները, ոչ բնական ռեսուրսները և ոչ էլ հարևանները թույլ չեն տալիս ծաղկել ու բարգավաճել մեր երկրին:Գեղեցիկ խոսքերով քաղցած երեխայիդ չես կերակրի, իսկ Ձեր ասած, երկրից փախնողները ուրիշ ելք չունեն հավատացեք: Ես խոսում եմ բանվորի մասին, ես խոսում եմ գյուղացու մասին որին մեծահոգաբար վարկով դրամ է տալիս մեր պետությունը, իսկ կարկուտն ու անձրևը մաքրում տանում է նրա չարչարանքն ու սպասելիքները և մնում է միայն բանկի պարտքը, որը պետք է վերադարձնել լավագույն դեպքում ցածր տոկոսադրույքով: Դե հիմա ասացեք խնդրեմ դուք ի՞նչ կանեյիք այդ նույն գյուղացու փոխարեն, կմնայի՞ք ձեր երկրում միայն հայրենասիրությունից դրդված: ՈՉ ՈՉ եվ էլի հազար անգամ ՈՉ: Գիտեք գեղեցիկ խոսելը լավ բան է, հայրենիք, հայրենասիրություն, բայց ռեալ նայենք ամեն ինչին, ամեն տղամարդ ընտանիք պահելու խնդիր ունի: Ու եթե դուք էլ հայտնվեք դժվար իրավիճակում, իսկ դրսում կարողանաք գումար վաստակել, հավատացած եմ մի րոպե չեք վարանի: Միգուցե թեմայից շեղվեցինք, բայց սա է մեր իրականությունը:

  22. Nar says:

    Բնական է, որ ռեսուրսներ չունեցող մեր երկիրը գոյատևելու երկու եղանակ ունի, մեկը սփյուռքի օժանդակությունն է, մյուսն էլ հարկերն ու տուրքերը որոնք պարզապես թույլ չեն տալիս աշխատել մեր երկրում, եթե իհարկե օլիգարխ չես: Իսկ եթե օլիգարխ չես ուրեմն պիտի աշխատես օլիգարխի մոտ, իր հայեցողությամբ նշանակված աշխատավարձով: Կարևորր չի թե ինչ մասնագետ ես ու բավարարում է արդյոք այդ աշխատավարձը ընտանիքիդ մինիմալ կարիքները հոգալու համար: Մեր երկրում ու՞մ կարող ես բողոքել և ո՞վ կարող է շահերդ պաշտպանել: Ոչ ոք: Այ դրանից են հիասթափվում մարդիկ, այ դրա համար են լքում հայրենիքը, հատկապես եթե գիտեն որ իրենց գիտելիքն ու աշխատանքը կգնահատեն օտար երկրում:

  23. aram says:

    արդյունքում ունենք թույլ զարգացած ֆեոդալական երկիր, որտեղ երկրի տերերը ֆեոդալներն են, իսկ ոչ տերերը, ավելի շուտ քանդողները, կեղտոտողներն ու փչացնողները, երկրից փախչողները բնականաբար ճորտերը:դե արի ու այդքանից հետո ինչ գույներով ել ներկայացնենք մեր երկիը 10 րոպեից մորացվելու ու անցնելու է.

  24. rafayel says:

    Լսեք հայեր ջան,/հատկապես հայրենասեր հայեր`այսինքն արտասահմանում ապրող/,ձեր կարծիքով ո?վ պետք է էստեղ երկիրը կարգավորրի,որ ձեր ուղարկած հանձնաժողովը գա հավանի,ինչ որ խորհուրդներ տա լրացուցիչ շտկումների մասով,հետո հայտարարի թե, դավայ ժողովուրդ բոլ եղավ հերիք եղավ գնում ենք տուն`բանից պարզվում ա մեր խեղճ ու անհայրենասեր մասը ինչ որ բան անել էլ գիտի:
    Կամ ետ ո?վ ա,որ իր` Չարենցի ասած ,,Անհյուրընկալ պատերը սև,, տունը թողնում ա գնում հարևանի եվրոպալատի բակում կամ միջանցքում ապրում`հայտարարելով թե երբ տանը մնացածները կկարգավորեն ամեն ինչ հետ կգա:
    Մենք պետքա կարգավորենք մեր տունը առաջին հերթին այստեղ ապրելով,ամեն մեկս մի բան անելով,թե չէ, էս չկա ,էն չկա,կարկուտը խփեց,անձրև եկավ,է աշխհարում տեղ կա որ էդպիսի բաներ չի լինում,որ էդպես մտածեին հմա Ճապոնիայում մարդ չէր մնացել,կամ հենց ԱՄՆ-ում,ամեն տարի բնական աղետները հսկայական ավերածություններ են գործում այնտեղ:
    Իսկ երազելը դա մարդու մենաշնորհն ա,իսկ չերազող մարդը շատ վտանգավոր ու զզվելի ա:

  25. rafayel says:

    Սրտի եւ իմաստութեան տէր դասական ժողովուրդները մահապատժի փոխարէն տարագրությամբ կը պատժէին դժբախտ ենթակային, նրան զրկելու հայրենի հողից և′ ջրից օգտուելու իրաւունքից:Այն ժամանակ էլ, ինչպէս այսօր սրտի աստուածութիւն էր հայրենիքը:
    Գարեգին Նժդեհ

  26. rafayel says:

    Վերջերս մէկը գրեց. «Հայրենիքն է անհատի համար, եւ ո՜չ թէ անհատը` հայրենիքի»: Դա նշանակում է` հայրենիքը համարել միջոց, անհատը` նպատակ: Դա ասել է` երբ վտանգ կայ, թո՜ղ կործանուի հայրենիքը, միայն թէ ապրի անասնահոգի անհատը: Նման հայրենասիրութեան եւ անհայրենասիրութեան միջեւ տարբերութիւնը բառային է միայն:
    Գարեգին Նժդեհ

  27. rafayel says:

    Ավելի հեշտ է մշակել , քան պաշտպանել հայրենի երկիրը:
    Լաւ մշակ, լաւագո′յն մարտիկ – այդպիսի′ն եղիր դու:
    Միայն նմանի հայրենիքն է սանձուած պահում արտաքին ընչաքաղցութիւնը
    Գարեգին Նժդեհ

  28. rafayel says:

    Մի ժողովուրդ, որի որդիները հաւասար չեն օրենքի եւ մահուան առջեւ` յաղթական հայրենիք չի ունենայ:
    Գարեգին Նժդեհ
    Ճանաչելի լինելու համար պետք է շարժվենք մեր մեծերի ուղենշած ճանապարհով,թե չէ ֆեոդալական,ֆլան ֆստան սուտ է,փախուստը արդարացնելու ձև դա ուրիշ ոչինչ,այսքանը…

  29. Սարգիս Հայ'Գրիգորյան says:

    Ամերիակացիների մեծ մասը նույնիսկ իրենց 230-ամյա խղճուկ պատմությունը չգիտեն: Ինչի?ց ենք նեղվում:
    Պետք է մեր այն երիտասարդների տգիտությունից նեղվենք, որոնք կարևորագույն տարեթվերն ու դեմքերին չգիտեն: Ավելի ցավալի է, երբ այդ երիտասարդները հայրենական ԲՈւՀ-երի բարձրագույն դիպլոմով են զինված, բայց ոչ գիտելիքներով:

  30. Գեղամ Մուղնեցյան says:

    Ինձ հարցնողներից ոչ բոլորն են ամերիկացիներ: Ասեմ որ ասիացիներն ու լատինա-ամերիկացիները ընդհանրապես գաղափար չունեն հայերից,իսկ եվրոպացիները թերևս ունեն որոշ տեղեկություններ:

  31. Սարգիս Հայ'Գրիգորյան says:

    Ցավում եմ, բայց այդ հարցում մեր բացթողումները շատ են:

  32. HAY HASY says:

    HARGELINERS EKEQ CHMTAHOGVENQ EN PASTI HAMAR VOR AYLAZGY CHGITI TE HAYASTYANY INCHE EV VORTEX.EKEQ MTAHOGVENQ MER ERKRUM TIROX TGITUTYAN,ANAPAHOVUTYAN,ANBARENPAST PAYMANNERUM NOR SERUNG MECACNELU,ASHXATANQI BACAKAYUTYAN EV AMENAKAREVORY OTARAMOLUTYAN HAMAR.INCHI MASIN E XOSQY ETE HAYASTANCIN INQY CHGITI IR PATMUTYUNY UR MNAC TE AMERIKACIN IMANA AYNEL EN DEPQUM ERB NA IR ERKRI NAXCAGAHI ANHUNN ANGAM CHGITI.MER XNDIRNEL HENC AYNE VOR MENQ MISHT UZUMENQ CUCADRENQ BANER VORONC HET KAP CHUNENQ EV MTACUM ENQ AVELI LAV DRSIC EREVALU QAN IRAKAN PATKERY DEPI LAVY POPOXELU MASIN.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *